prof. dr hab. Adam Wątor

Zainteresowania naukowe prof. A. Wątora koncentrowały się na problematyce dwudziestolecia międzywojennego, kształtowaniu się demokracji parlamentarnej w Drugiej Rzeczypospolitej oraz na dziejach obozu narodowo-demokratycznego. Ten etap badań zakończył się przygotowaniem dysertacji doktorskiej pt.Działalność Związku Ludowo-Narodowego w Sejmie Ustawodawczym RP w latach 1919 – 1922 (opublikowana w 1992 w Szczecinie). W następnych latach podjął badania nad życiem politycznym w autonomicznej Galicji. Ich efektem była rozprawa Działalność Stronnictwa Demokratyczno – Narodowego w zaborze austriackim do roku 1914 (opublikowana w 1993 r.). Stanowiła ona podstawę do wszczęcia przewodu habilitacyjnego, przeprowadzonego przez Radę Naukową Instytutu Historii UAM. Podsumowaniem tego etapu badań stała się rozprawa: Narodowa Demokracja w Galicji do 1918 roku, Szczecin 2002. Na uwagę zasługuje również koordynacja współczesnych badań nad dziejami obozu narodowego, wynikiem czego jest obszerny tom z udziałem kilkudziesięciu autorów Narodowa Demokracja XIX-XXI wiek. Koncepcje ludzie – działalność (Szczecin 2008, 891ss., II wydanie uzupełnione Toruń 2012, t. I ss.729, t. II ss. 428). Główną uwagę poświęcił dziejom obozu narodowo-demokratycznego w kontekście związków łączących endecję z innymi nurtami politycznymi. Zainteresowanie kierunkami prawicowymi skłoniło go do podjęcia problematyki funkcjonowania w polskim życiu politycznym ugrupowań secesyjnych z Narodowej Demokracji. Wstępem do sygnalizowanej tematyki stała się książka poświęcona jednemu z liderów nurtu chrześcijańsko-narodowego (Edward Dubanowicz 1881-1943. Biografia polityczna, Szczecin 1994). W oparciu o dalsze badania archiwalne powstała monografia pt. Chrześcijańsko-narodowi. Z dziejów nurtu politycznego do 1928 roku, Szczecin 1999, przedstawiająca dzieje różnych środowisk wywodzących się z nurtu narodowego oraz bliskich mu ideowo (głównie ziemiańskich). Badania nad nurtem narodowo-demokratycznym i jego związkami z konserwatyzmem wschodniogalicyjskim stanowiły asumpt do podjęcia próby opracowania myśli politycznej oraz działalności środowisk konserwatywnych w zaborze austriackim. Wstępem do dalszych studiów w tym zakresie jest  biografia czołowego przedstawiciela podolaków pt. Ziemianin – polityk. Tadeusz Cieński 1856-1925. Z dziejów konserwatyzmu wschodniogalicyjskiego, Szczecin 1997. W podobnym kręgu zainteresowań mieści się monografia pt. Galicyjska Rada Narodowa 1907 – 1914. Z dziejów instytucji obywatelskiej (Szczecin 2000). Badania nad dziejami II RP uwieńczone zostały opracowaniem zbiorowym Gabinety Polski Odrodzonej 1918-1939, Szczecin 2011 (współredakcja i współautorstwo).  W tym samym nurcie zainteresowań powstał obszerny tom pt. Ministrowie Polski Niepodległej 1918 – 1945 (współredaktor i współautor). Zainteresowania naukowe prof. Wątora koncentrowały się wokół biografistyki, wynikiem podjętych badań stał się Słownik działaczy Narodowej Demokracji w Galicji, Szczecin 2008. W kolejnych latach opublikował kolejne prace m.in. Korespondencja i papiery polityczne Jana Gwalberta Pawlikowskiego z lat 1904 – 1914 (Radzymin, Szczecin 2014), Liga Narodowa 1893 – 1924. 100-lecie niepodległości. Wspomnienia i pamiętniki (Warszawa 2015), Stanisław Zieliński: Liga Narodowa na Rusi 1890-1920. Fragment historii pracy polskiej na kresach południowo-wschodnich (Szczecin 2016). Jest również współautorem monografii Ministerstwo Spraw Zagranicznych II Rzeczypospolitej (Warszawa 2014). Zasiada w radach naukowych „Galicja. Studia i Materiały” (Rzeszów), „Świat Idei i Polityki” (Bydgoszcz). Jest redaktorem naczelnym „Polish Biographical Studies” (Szczecin). Od 2016 r. jest członkiem Rady Naukowej Polskiego Słownika Biograficznego w Krakowie.